Kościół Rzymskokatolicki

Rozwój wyznania rzymsko-katolickiego na terenie Krakowa wiąże się z powstaniem diecezji krakowskiej. Powstała ona na mocy decyzji zapadłych podczas zjazdu gnieźnieńskiego w 1000 roku. Pierwszym biskupem diecezji krakowskiej, wymienionym w najstarszym "Katalogu biskupów krakowskich" był Niemiec, Poppo.

W 1939 r. na terenie krakowskiego dekanatu miejskiego znajdowało się 57 kościołów i kaplic publicznych, pracowało 46 księży diecezjalnych i 13 zakonnych. Codziennie rano w kościołach była odprawiana msza św. z możliwością spowiedzi, a wieczorne msze św. zostały wprowadzone podczas II wojny światowej. Codziennie odprawiano różnego rodzaju nabożeństwa (np. Liturgia Godzin, przed prymarią - Godzinki o Niepokalanym Poczęciu NMP). Szczególnie ważne było uczestnictwo w niedzielnej mszy św.- gdyż wierni byli zobowiązani do uczestnictwa pod sankcją grzechu ciężkiego. Ważną rolę odgrywały także kazania katechizmowe głoszone w oparciu o katechizm diecezjalny, które miały trwać nie dłużej niż 25min., a głoszono je na prymarii i sumie, na ten sam temat we wszystkich kościołach krakowskich.

W każdą pierwszą niedzielę miesiąca odprawiano uroczysta sumę z wystawieniem Najświętszego Sakramentu, po południu zaś odprawiano nieszpory z procesją teoforyczną, od kwietnia 1929 roku adoracja odbywała się zamiast nieszporów, a po niej następowała procesja eucharystyczna. Szczególną rolę pełnił kościół Mariacki, gdzie odprawiano więcej mszy św. i głoszono więcej kazań, a także był ułatwiony dostęp do sakramentu pokuty. Rozwijał się kult Najśw. Serca Jezusowego, a głównym ośrodkiem kultu Serca Bożego w Polsce był kościół Jezuitów pod tym właśnie wezwaniem i działające przy nim Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.

Wiele innych krakowskich kościołów było także ośrodkami kultu Bożego i czci świętych, odwiedzanymi przez rzesze wiernych, gdzie często znajdowały się groby świętych i błogosławionych. Głównymi ośrodkami kultu były: Katedra Wawelska, gdzie czczono szczególnie osobę św. Stanisława, a także nawiedzano grób Królowej Jadwigi i relikwie bł. Wincentego Kadłubka. Konfesja św. Jana z Kęt (kościół św. Anny), która skupiała głównie kadrę naukową wyższych uczelni i młodzież akademicką. Wierni licznie przybywali do grobu św. Jacka w kościele Dominikanów. Odwiedzali też groby błogosławionych: Bronisławy w kościele Norbertanek na Zwierzyńcu, Salomei w bazylice Franciszkanów konwentualnych, Szymona z Lipnicy w kościele Bernardynów. Oprócz tego szczególną czcią otaczano też niektóre groby osób, które nie były jeszcze błogosławione, np.: biskupa Jana Prandoty w Bazylice Katedralnej, Świętosława Milczącego w kościele Mariackim, Michała Giedroycia w kościele św. Marka, biskupa Iwona Odrowąża u dominikanów, Izajasza Bonera u augustianów i Stanisława Kazimierczyka w kościele Bożego Ciała.