Opowiedz mi miasto

Anna i Rozalia Malik

Dane

  • Kategoria i tagi:

    osoby
  • Imiona i nazwisko:

    Anna i Rozalia Malik

  • Dzielnica:

    1

Anna Malik z domu Gertych, urodziła się 9 lutego 1951 w Śremie, a Rozalia Malik, córka Anny i Jana, urodziła się 10 stycznia 1979 w Krakowie. Anna z zawodu jest rzeźbiarką, ale zajmuje się także malarstwem na szkle lub drewnie, które prezentowała na wielu wystawach autorskich. Rozalia jest uzdolniona muzycznie, śpiewa, pisze poezję, gra na instrumentach klawiszowych. Najbardziej czują się związane są z dzielnicą Śródmieście, gdzie długo mieszkały, ale także ze Zwierzyńcem, skąd wywodzi się ich rodzina. Mąż Anny jest synem Włodzimierza, syna Walentego jednego z pierwszych twórców szopek krakowskich, i on także kilka razy wziął udział w konkursie. Szopki zaczęły kleić pod wpływem rodzinnej atmosfery i od kilku lat wykonują je razem. Rozalia wspomina swojego dziadka Włodzimierza, który z okazji Bożego Narodzenia przedstawiał w domu teatrzyk jasełkowy. Od najmłodszych lat wraz z siostrami przyglądała się pracom dziadka. Pierwszą szopkę wykonała w wieku sześciu lat. Pomagała jej mama, która od lat zajmuje się rzeźbieniem w drewnie scen Bożego Narodzenia. Od 1984 roku rzeźbi lalki do szopek przygotowywanych przez córki – w kolejności: Weronikę, Cecylię, Justynę, Rozalię, Tereskę, Julię. Kilka razy w konkursie brały udział także wnuki Anny, więc już piąte pokolenie w tej rodzinie. Do dziś szopki wykonuje tylko Rozalia, która przygotowuje architekturę budowli, a figurki do nich rzeźbi Anna. Szopka jest utrzymywana w stylu tradycyjnym, wzorowana na gotyku. Od kilku lat organizują teatrzyk jasełkowy w tradycyjnej szopce krakowskiej, korzystającze scenariusza dziadka Włodzimierza i pradziadka Walentego. Role męskie odgrywa ich kuzyn Andrzej Malik, również twórca szopek. Rozalia wykonała ponad 25 szopek konkursowych oraz wiele na zamówienie. Specjalizuje się w szopkach średnich. Miejscem ich wspólnej pracy jest duży stół w pokoju, przy którym od lat wszyscy przygotowywali szopki. Wykonują ją wyłącznie z tradycyjnych materiałów (od 2011 roku starają się nie używać nawet staniolu), aby kontynuować tradycję zapoczątkowaną przez pradziadka Walentego. Uważają, że w każdej szopce powinno być nawiązanie do wieży kościoła Mariackiego. Rozalia odnajduje inspirację najczęściej na cmentarzu Rakowickim, gdzie ma szczególną możliwość przyjrzenia się z bliska neogotyckim detalom. Elementy budowli wykonuje z tektury, a następnie okleja je kolorowym papierem. Kolorystyka jest w tonacji czerwieni, fioletu i złota. Ponadto w każdej z jej prac umieszcza kopułę kaplicy Zygmuntowskiej, ale podkreśla, że szopka nie jest wiernym odzwierciedleniem rzeczywistości, lecz fantazją architektoniczną. Spacerując po Krakowie szkicuje detale, szczególnie witraże, które przenosi później do swoich prac. Kukiełki Lajkonika i Pana Twardowskiego są stałymi elementami ich szopek. Anna w swoich rzeźbach nawiązuje także do postaci lub wydarzeń historycznych oraz świata polityki. W 2009 roku w ich szopce zostały umieszczone kukiełki przedstawiające Władimira Putina i Baraka Obamę, a w innej kandydaci na prezydenta Krakowa. Wszystkie szopki są podświetlane, ale nie zmechanizowane. To figurki, które są charakterystyczne dla ich twórczości pełnią rolę kukiełek z dawnych teatrzyków jasełkowych. Ich szopki znajdują się w zbiorach w Polsce i zagranicą we Francji, Niemczech, Włoszech, Norwegii, Stanach Zjednoczonych, Australii. Ich prace były wielokrotnie nagradzane lub zdobywały wyróżnienie w kategorii szopek dużych lub średnich.

W 2011 r. Anna otrzymała wraz z córką Rozalią nagrodę imienia dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Krakowa Jerzego Dobrzyckiego za kultywowanie tradycji oraz szczególne rękodzielnicze wykonanie postaci rzeźbionych o wysokich walorach artystycznych.

Biogram na podstawie tekstu Magdaleny Kwiecińskiej oraz publikacji „Konkursy Szopek Krakowskich 1937 – 2017”, Kraków 2017.

Aktualności

Sprawdź w tym tygodniu

  • Michał Wincencik

    Michał Wincencik, urodzony 26 września 1916 r. w Brzegach koło Krakowa.

    Między rokiem 1981 a 1986 brał udział w konkursach szopek.

    Z wykształcenia był technikiem budowlanym. W 1939 r. został powołany do wojska do 20. Pułku Piechoty w Krakowie, brał udział w kampanii wrześniowej i został internowany w Rumunii, w 1940 roku

                                                    
  • Tadeusz Żmirek

    Tadeusz Żmirek, urodzony 28 lipca 1934 r. w Myślachowicach (woj. katowickie). Ślusarz w Kopalni Węgla Kamiennego „Siersza” w Trzebini- Sierszy. Od najmłodszych lat interesowały go sztuki plastyczne. Jego ojciec również rzeźbił i malował, to on rozpoczął edukację plastyczną autora. Podczas służby w Marynarce Wojennej równie szybko pan Ż

                                                    
  • Kazimierz Wiatr

    Kazimierz Wiatr, urodzony 18 lutego 1955 w Krakowie. Naukowiec i polityk, profesor zwyczajny AGH, harcmistrz, były przewodniczący Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, senator RP.

    Jego szopki znajdują się w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa oraz były prezentowane na Wystawie Kościuszkowskiej w Stanach Zjednoczonych.

  • Jakub Zawadziński

    Jakub Zawadziński, jeden z najmłodszych aktywnych obecnie szopkarzy, urodzony w 1996 r.

    Szopkarstwem zainteresował się około 2002 roku, odwiedzając  z dziadkiem wystawy pokonkursowe. Dziecięcy zachwyt sprawił, że sam podjął próby budowy, jeszcze jako uczeń szkoły podstawowej. W 2009 roku, dzięki lekturze książki Wiesława Barczew

                                                    
  • Władysław Owsiński

    Władysław Owsiński urodził się 19 maja 1874, zmarł 26 grudnia 1960 r.

    Mieszkał przy ul. Friedleina 13 w Krakowie. Brał udział w konkursach szopek od 1937 do 1959 r. Jego szopki znajdują się w zbiorach Muzeum Etnograficznego. Uważał się za współtwórcę klasycznej szopki typu „ezenekierowskiego”. Został odznaczony Złotą odznaką „za

                                                    
  • Leszek Zarzycki

    Leszek Zarzycki, syn Czesława i Zofii z domu Sadowskiej, urodził się w 23 maja 1954 w Nysie. Z zawodu jest mechanikiem precyzyjnym. W Krakowie, w dzielnicy Podgórze mieszka od lat siedemdziesiątych i od tego czasu z dużym zainteresowaniem uczestniczy w tradycjach miejskich takich jak Emaus, pochód Lajkonika, Rękawka. W rodzinie nikt ni