Opowiedz mi miasto

Dariusz Czyż

Dane

  • Kategoria i tagi:

    osoby
  • Imiona i nazwisko:

    Dariusz Czyż

  • Daty życia:

    10-01-1965

  • Dzielnica:

    1

  • Adres:

    ul. Krakowska

Dariusz Czyż, syn Romualda i Krystyny z domu Paczyńskiej, urodził się 10 lutego 1965 w Krakowie. Dzieciństwo spędził w dzielnicy Śródmieście i Kazimierz. Z zawodu jest mechanikiem. Wychował się w rodzinie z długimi tradycjami krakowskimi. Od najmłodszych lat miał okazję obserwować działalność artystyczną dziadka – znanego twórcy szopek krakowskich – Stanisława Paczyńskiego – „nie dało się ominąć dziadka z tą szopką i tak przyglądałem się, no i w końcu rozpocząłem samodzielną pracę”. Tradycję tę podtrzymywali także jego matka, wujek, brat i syn. Rzemiosła nauczył go dziadek. W dzieciństwie zajmował się również malarstwem na szkle i próbował sztuki malarstwa olejnego. Pierwszą samodzielną szopkę wykonał w 1970 roku, którą wystawił do konkursu. Podtrzymywanie tradycji uważa za obowiązek i dodaje: „gdybym nie udał się na konkurs, to bym się wtedy bardzo źle czuł. Można powiedzieć, że to jest taka misja rodzinna, żeby to dalej podtrzymywać” i dodaje: „Kraków jest moim życiem”. Specjalizuje się w szopkach małych, których wykonał już ponad pięćdziesiąt. Inspirację czerpie z obserwacji Krakowa, który uważa za najpiękniejsze miasto w Polsce i wspomina programy telewizyjne Piórkiem i węglem, dzięki którym poznał inny sposób przedstawiania miasta przez prof. Wiktora Zina. Nim przystąpi do pracy wykonuje szkic, który jest schematycznym projektem szopki, na podstawie zaobserwowanej i udokumentowanej architektury, szczególnie ceniąc portale. Witraże w jego szopce są inspiracją witraży z kościołów krakowskich, a szczególnie u ojców Franciszkanów. Docenia stylistykę Kaplicy Zygmuntowskiej i przestrzeń Rynku Głównego z kościołem Mariackim, który uważa za jeden z ważniejszych element w szopce, a „jak nie mam natchnienia to wtedy się idzie w miasto na rowerze, siada się w kawiarni w Rynku przy piwie i wtedy się na spokojnie analizuje, co można by ewentualnie wykorzystać” dodaje. Poszczególne elementy z tektury buduje na drewnianej podstawie od dołu ku górze. Stara się wykonywać wszystko własnoręcznie. Czasami do ozdoby wykorzystuje elementy pasmanteryjne. W swojej twórczości lubi łączyć style gotycki z romańskim. Stosuje pastelowe kolory czerwony, zielony i żółty w nawiązaniu do barw kwiatów ze stroju krakowskiego. Stara się, aby każdego roku w szopce był innym motyw dominujący – w 2011 roku był to kościół śś. Piotra i Pawła. Szczególnie w pamięci przechowuje szopkę z motywem kościoła na Skałce, która została doceniona przez wicekonsula amerykańskiego. Obok scen biblijnych przedstawia kolędników, folklor  miejski – kapela Szmelc paka, która jest wspomnieniem dzieciństwa, gdy oglądał jej spektakle w teatrze kolejarza. Nawiązuje również do legend krakowskich poprzez figurkę smoka wawelskiego i Lajkonika oraz do wątków historycznych – pomnik bitwy pod Grunwaldem. W jednej z prac z pomnikiem Adama Mickiewicza umieścił postać swojego dziadka i siebie w rocznicę czterdziestolecia rozpoczęcia budowy szopek. Charakterystycznym motywem w jego szopkach jest kwiaciarka z Rynku Głównego, którą uważa za jeden z symboli Krakowa. Miejscem, gdzie pracuje nad szopką jest pokój. Do grudniowego konkursu przygotowuje się od września. Jego szopki wykonane w kategoriach dużych, średnich, małych i miniatur znajdują się w zbiorach w Polsce i zagranicą w Stanach Zjednoczonych i Austrii. Były one wielokrotnie nagradzane i wyróżniane. Uczestniczył w konkursach 46 razy od 1970 do 2018 roku. Wraz z innymi twórcami prowadzi stronę internetową poświęconą tradycji szopkarstwa w Krakowie.

Biogram na podstawie tekstu Magdaleny Kwiecińskiej oraz publikacji „Konkursy Szopek Krakowskich 1937 – 2017”, Kraków 2017.

 

Aktualności

Sprawdź w tym tygodniu

  • Michał Wincencik

    Michał Wincencik, urodzony 26 września 1916 r. w Brzegach koło Krakowa.

    Między rokiem 1981 a 1986 brał udział w konkursach szopek.

    Z wykształcenia był technikiem budowlanym. W 1939 r. został powołany do wojska do 20. Pułku Piechoty w Krakowie, brał udział w kampanii wrześniowej i został internowany w Rumunii, w 1940 roku

                                                    
  • Tadeusz Żmirek

    Tadeusz Żmirek, urodzony 28 lipca 1934 r. w Myślachowicach (woj. katowickie). Ślusarz w Kopalni Węgla Kamiennego „Siersza” w Trzebini- Sierszy. Od najmłodszych lat interesowały go sztuki plastyczne. Jego ojciec również rzeźbił i malował, to on rozpoczął edukację plastyczną autora. Podczas służby w Marynarce Wojennej równie szybko pan Ż

                                                    
  • Kazimierz Wiatr

    Kazimierz Wiatr, urodzony 18 lutego 1955 w Krakowie. Naukowiec i polityk, profesor zwyczajny AGH, harcmistrz, były przewodniczący Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, senator RP.

    Jego szopki znajdują się w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa oraz były prezentowane na Wystawie Kościuszkowskiej w Stanach Zjednoczonych.

  • Jakub Zawadziński

    Jakub Zawadziński, jeden z najmłodszych aktywnych obecnie szopkarzy, urodzony w 1996 r.

    Szopkarstwem zainteresował się około 2002 roku, odwiedzając  z dziadkiem wystawy pokonkursowe. Dziecięcy zachwyt sprawił, że sam podjął próby budowy, jeszcze jako uczeń szkoły podstawowej. W 2009 roku, dzięki lekturze książki Wiesława Barczew

                                                    
  • Władysław Owsiński

    Władysław Owsiński urodził się 19 maja 1874, zmarł 26 grudnia 1960 r.

    Mieszkał przy ul. Friedleina 13 w Krakowie. Brał udział w konkursach szopek od 1937 do 1959 r. Jego szopki znajdują się w zbiorach Muzeum Etnograficznego. Uważał się za współtwórcę klasycznej szopki typu „ezenekierowskiego”. Został odznaczony Złotą odznaką „za

                                                    
  • Leszek Zarzycki

    Leszek Zarzycki, syn Czesława i Zofii z domu Sadowskiej, urodził się w 23 maja 1954 w Nysie. Z zawodu jest mechanikiem precyzyjnym. W Krakowie, w dzielnicy Podgórze mieszka od lat siedemdziesiątych i od tego czasu z dużym zainteresowaniem uczestniczy w tradycjach miejskich takich jak Emaus, pochód Lajkonika, Rękawka. W rodzinie nikt ni