Opowiedz mi miasto

Stanisław Malik

Dane

  • Kategoria i tagi:

    osoby
  • Imiona i nazwisko:

    Stanisław Malik

  • Daty życia:

    22-09-1956

  • Dzielnica:

    7

Stanisław Malik, syn Włodzimierza i Wiktorii z domu Guzik, urodził się 22 września 1956 w Krakowie. Przez całe życie związany jest z dzielnicą Zwierzyniec, gdzie mieszka od pokoleń. Z zawodu jest fotografikiem. Pochodzi z rodziny o długich tradycjach tworzenia szopek. Dziadek – Walenty – był jednym z pierwszych twórców szopek krakowskich.  W latach sześćdziesiątych jego brat, Jan Malik, także wykonywał szopki. Do dziś tworzy je jego bratowa Anna z dziećmi, syn Andrzej, córka Agnieszka również kilka razy wzięła udział w konkursie. Jego ojciec przed wojną wystawiał teatrzyki jasełkowe, w których ręcznie rzeźbione kukiełki nawiązywały do życia codziennego Zwierzyńca. Od najmłodszych lat pomagał ojcu w pracach nad szopką. Uczestniczył w tradycjach i zwyczajach krakowskich, w odpuście Emaus, w wystawach szopek lub pochodzie Lajkonika. Z dumą wspomina ojca, który w 1937 roku zorganizował pochód Lajkonika, by utrzymać coroczną tradycję. Do dziś rodzina przechowuje strój Lajkonika z tamtych lat. Pierwszą samodzielną szopkę wykonał w 1972 roku i wziął udział w konkursie. Jest samoukiem i kontynuatorem dumnym z tradycji rodzinnej, której nie chce przerwać, bo jak twierdzi „wszystko by się zaprzepaściło”. Stara się podtrzymywać wypracowany przez swoich przodków styl, w którym pośrodku budowli jest kopuła z Katedry Zygmuntowskiej, a po bokach dwie wieże Kościoła Mariackiego, na froncie zaś kolorowa gwiazda. W swojej twórczości nawiązuje do stylu ezenekierowskiego, a przedstawiane figurki ukazują różne wydarzenia historyczne lub folklor miejski. Stworzył więc szopki, w których zaznaczył rocznicę odsieczy wiedeńskiej, uroczystości w rocznicę powstania Uniwersytetu Jagiellońskiego, Roku Chopinowskiego, wyboru Karola Wojtyły na papieża oraz klubów piłkarskich Cracovia i Wisła, a w czasie stanu wojennego umieścił znak „Solidarności”. Uwzględnił 45 lecie TVP Kraków i KS Zwierzynieckiego. W szopce zawsze jest postać Lajkonika – podkreśla wagę tej figurki, która wywodzi się ze Zwierzyńca, są także figurki krakowiaków, górali lub Pana Twardowskiego. Stosuje kolorystkę, która odnosi się do stroju krakowskiego stąd dominującymi barwami są granatowy, złoty, czerwony i zielony. Charakterystyczne dla jego prac jest umieszczanie motywu kwiatowego na dolnej kondygnacji szopki. Figurki wykonuje własnoręcznie, rzeźbiąc je w drewnie. Stara się stosować barwy intensywne, podkreślając w ten sposób powagę sceny Bożego Narodzenia, która jest umieszczona w pałacu, a nie w stajence. Stąd uważa, że w szopce powinny być nawiązania do zamku na Wawelu. Nigdy nie używa elementów pasmanteryjnych twierdząc, że jest to niehonorowe upraszczanie pracy twórcy szopek. Jego prace mają prostą konstrukcję, bez nawiązań do baszt i murów obronnych, z uwzględnieniem natomiast detali architektonicznych pochodzących z Sukiennic, Collegium Maius, frontu kościoła ojców Dominikanów lub kościoła Mariackiego. Miejscem jego pracy jest stół w kuchni, z którego od kilku lat korzysta także jego syn. Nim przystąpi do pracy wykonuje odpowiedni szkic – projekt uwzględniający harmonię i proporcje szopki. Szopki są podświetlane i czasami zmechanizowane. Łączy styl gotycki z renesansowym i barokowym. Specjalizuje się w szopkach małych i średnich. Do dziś wykonał ich około sto. W 1993 roku otrzymał medal pamiątkowy za całokształt osiągnięć twórczych. Jest laureatem nagrody im. Zofii i Romana Reinfussów, którą otrzymał jako drugi w historii konkursu. W 2010 roku został odznaczony przez Radę Dzielnicy Zwierzyniec za propagowanie dzielnicy VII poprzez podtrzymywanie tradycji szopkarstwa. Jego prace były wielokrotnie nagradzane i otrzymywały wyróżnienie, a w kategorii małych i średnich pięć razy zdobyły pierwsze miejsce. Znajdują się one w zbiorach w Polsce i zagranicą we Włoszech, Francji, Stanach Zjednoczonych, Niemczech. Uczestniczył w konkursach 37 razy, w latach: 1972, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1987, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.

Biogram na podstawie tekstu Magdaleny Kwiecińskiej oraz publikacji „Konkursy Szopek Krakowskich 1937 – 2017”, Kraków 2017.

Aktualności

Sprawdź w tym tygodniu

  • Michał Wincencik

    Michał Wincencik, urodzony 26 września 1916 r. w Brzegach koło Krakowa.

    Między rokiem 1981 a 1986 brał udział w konkursach szopek.

    Z wykształcenia był technikiem budowlanym. W 1939 r. został powołany do wojska do 20. Pułku Piechoty w Krakowie, brał udział w kampanii wrześniowej i został internowany w Rumunii, w 1940 roku

                                                    
  • Tadeusz Żmirek

    Tadeusz Żmirek, urodzony 28 lipca 1934 r. w Myślachowicach (woj. katowickie). Ślusarz w Kopalni Węgla Kamiennego „Siersza” w Trzebini- Sierszy. Od najmłodszych lat interesowały go sztuki plastyczne. Jego ojciec również rzeźbił i malował, to on rozpoczął edukację plastyczną autora. Podczas służby w Marynarce Wojennej równie szybko pan Ż

                                                    
  • Kazimierz Wiatr

    Kazimierz Wiatr, urodzony 18 lutego 1955 w Krakowie. Naukowiec i polityk, profesor zwyczajny AGH, harcmistrz, były przewodniczący Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, senator RP.

    Jego szopki znajdują się w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa oraz były prezentowane na Wystawie Kościuszkowskiej w Stanach Zjednoczonych.

  • Jakub Zawadziński

    Jakub Zawadziński, jeden z najmłodszych aktywnych obecnie szopkarzy, urodzony w 1996 r.

    Szopkarstwem zainteresował się około 2002 roku, odwiedzając  z dziadkiem wystawy pokonkursowe. Dziecięcy zachwyt sprawił, że sam podjął próby budowy, jeszcze jako uczeń szkoły podstawowej. W 2009 roku, dzięki lekturze książki Wiesława Barczew

                                                    
  • Władysław Owsiński

    Władysław Owsiński urodził się 19 maja 1874, zmarł 26 grudnia 1960 r.

    Mieszkał przy ul. Friedleina 13 w Krakowie. Brał udział w konkursach szopek od 1937 do 1959 r. Jego szopki znajdują się w zbiorach Muzeum Etnograficznego. Uważał się za współtwórcę klasycznej szopki typu „ezenekierowskiego”. Został odznaczony Złotą odznaką „za

                                                    
  • Leszek Zarzycki

    Leszek Zarzycki, syn Czesława i Zofii z domu Sadowskiej, urodził się w 23 maja 1954 w Nysie. Z zawodu jest mechanikiem precyzyjnym. W Krakowie, w dzielnicy Podgórze mieszka od lat siedemdziesiątych i od tego czasu z dużym zainteresowaniem uczestniczy w tradycjach miejskich takich jak Emaus, pochód Lajkonika, Rękawka. W rodzinie nikt ni