Opowiedz mi miasto

Koszerność (kaszrut)

Dane

  • Nazwa:

    Kaszrut

  • Od kiedy zwyczaj lub obrzęd jest datowany:

  • Data zaniku zwyczaju lub obrzędu:

  • Dzielnica:

    1

Kaszrut (odpowiedni, właściwy) – określa reguły związane przede wszystkim ze spożywaniem, przygotowaniem i przechowywaniem żywności, ustanowione na podstawie nakazów i zakazów zawartych w Torze, których religijni Żydzi są zobowiązani przestrzegać. Istnieje lista pokarmów, które można spożywać i zakazanych – trefnych (np. wieprzowina). Szczegółowo określone są zasady rytualnego uboju, którego dokonuje odpowiednio wyszkolony rzezak – szojchet. Nie można łączyć produktów mięsnych z mlecznymi, należy zachować odstęp czasowy pomiędzy ich spożyciem, a nawet przygotować je w odrębnych naczyniach. Zasady koszerności rozciągają się także na odpowiednie wykonywanie czynności, rytuałów, ceremonii oraz przedmioty.

Relacje przedwojenne: Koszerna kuchnia była dlatego, że inaczej dziadkowie by do nas nie przyszli w odwiedziny. To było bardzo ważne, żeby rodzina trzymała się razem! Dlatego też dzieci musiały mieć koszerny dom! To nie znaczy, że u nas wszystko było koszerne, ale były osobne mleczne i mięsne nakrycia. I zupełnie specjalne naczynia na Pesach, których nie używano przez cały rok, tylko właśnie przez ten jeden tydzień. Anis D. Pordes, Irek Grin. Wywiad z Miriam Gobernik, [w:] Ich miasto. Wspomnienia Izraelczyków, przedwojennych mieszkańców Krakowa. Warszawa 2004, s. 133 Koszerne jatki były na Kazimierzu. (…)Na placu Nowym, tam się kupowało mięso, tam też się kupowało drób, zabijany na miejscu, i były takie kobiety, które skubały pióra.  Anis D. Pordes, Irek Grin. Wywiad z Miriam Gobernik, [w:] Ich miasto. Wspomnienia Izraelczyków, przedwojennych mieszkańców Krakowa. Warszawa 2004, s. 134.

Relacje z okresu okupacji niemieckiej: Moja matka była tak bardzo wierząca, że w obozie nie jadła mięsa, jeśli był jakiś maleńki kawałek w zupie. Bo nie było koszerne. Uważała, że ma z Bogiem, że tak powiem, taką umowę, że jak długo jest jeszcze  na nogach, to musi wytrzymać. I nagle, w pewnej chwili, zobaczyłam, że zjada ten kawałek mięsa. Wtedy wiedziałam, że musi być w takim stanie, że już nie może dłużej wytrzymać.  Anis D. Pordes, Irek Grin. [w:]  Wywiad z Gustawą Stendig – Lindberg Ich miasto. Wspomnienia Izraelczyków, przedwojennych mieszkańców Krakowa, Warszawa 2004, s. 293. Codzienne niemal publikowanie zarządzeń doprowadziło wielu ludzi do załamań psychicznych. Równocześnie  z punktu widzenia gospodarczego sytuacja stawała się beznadziejna. Kartki na żywność dla ludności żydowskiej dawały mniejsze możliwości niżeli dla innych narodowości. Życie religijne było wprost niemożliwe. Brak w handlu mięsa koszernego powodował, ze wielu ludzi nie jadło mięsa i wędlin przez cale tygodnie, a nawet miesiące. Tulo Schenirer. Nowa restauracja w Krakowie! …Kuchnia jest ściśle rytualna. Każdy Żyd, wierny zasadom wiary, może bez obawy zasiadać przy stoliku w restauracji Kuppermanna.” „Gazeta Żydowska”

Aktualności

Sprawdź w tym tygodniu

  • Protestancki rok obrzędowy

    Święto Reformacji – jest jednym z najważniejszych świąt protestanckich. Zostało ustanowione na pamiątkę reformatorów, a zwłaszcza Marcina Lutra- pierwszego z nich. Przypada ono na 31 października, kiedy to w 1517 roku, Luter przybił 95 tez na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Datę tę uznaje się za początek protestantyzmu. Często

                                                    
  • Ormiańskokatolicki rok obrzędowy

    Aż do końca XVIII wieku Ormianie w Polsce posługiwali się własnym kalendarzem, początek ery ormiańskiej miał miejsce 11 lipca 552 roku, kiedy to synod Kościoła w Armenii ogłosił swoja niezależność.

    W niektórych krajach, w tym w Polsce, Ormianie pod wpływem tradycji zachodniej zaczęli świętować dzień Bożego Narodzenia 25 grudnia.

                                                    
  • Emaus

    Tradycyjny odpust, odbywający się w Poniedziałek Wielkanocny przy klasztorze Norbertanek na Zwierzyńcu, odprawiany przez arcybiskupa Krakowa. Wydarzeniu towarzyszą liczne kramy z zabawkami, słodyczami i pamiątkami. Szczególną popularnością cieszą się drewniane figurki Żydów i nawlekane na sznurek precelki.

    Pierwsza wzmianka o kr

                                                    
  • Prawosławny rok obrzędowy

    Rok liturgiczny w Cerkwi, tak jak w innych kościołach wschodnich, rozpoczyna się 1 września, 14 zgodnie z kalendarzem juliańskim, liczonym zgodnie z tradycją bizantyjską od stworzenia świata. Oprócz Wielkanocy i tzw. Dwunastu Świąt Głównych występuje w cerkiewnym roku liturgicznym cały szereg świąt pomniejszych lub obchodzonych jedynie

                                                    
  • Szawuot, Sukot, Simchat Tora

    Szawuot – Święto Tygodni, obchodzone jest pięćdziesiąt dni po Pesach, w miesiącu siwan (maj/czerwiec). Uroczystość upamiętnia otrzymanie Tory przez Mojżesza na górze Synaj. Podczas Szawuot w synagodze odczytuje się Dziesięć Przykazań oraz Księgę Rut. Tradycyjne posiłki świąteczne to dania mleczne: naleśniki, serniki, budynie. Domy i sy

                                                    
  • Pesach

    Pesach – przypada w miesiącu nisan (marzec/kwiecień), w diasporze trwa osiem dni i upamiętnia wyjście Izraelitów z niewoli egipskiej. Podczas całego święta Pesach spożywa się macę – przaśny chleb. W domu nie można mieć chamecu (zakwasu), a dzień przed rozpoczęciem uroczystości starannie przeszukuje się pomieszczenia i oczyszcza nawet z