Opowiedz mi miasto

Pochód Lajkonika

Dane

  • Nazwa:

    Pochód Lajkonika

  • Od kiedy zwyczaj lub obrzęd jest datowany:

    21-06-1756

  • Data zaniku zwyczaju lub obrzędu:

  • Dzielnica:

    7

Lajkonik i jego orszak od lat przemierzają przy dźwięku krakowskich melodii niezmienioną trasę. Pochód przygotowuje się w Muzeum Historycznego Miasta Krakowa i wyrusza w trasę zaczynając od siedziby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji przy ul. Senatorskiej 1 kierując się do Rynku Głównego. Po drodze Lajkonik odwiedza kupców na placu Na Stawach i zbiera do koszyka drobne pieniądze jako haracz. Następnie składa wizytę siostrom Norbertankom, gdzie w pobliżu klasztoru rozegrała się legendarna bitwa flisaków z Tatarami. Następnie pochód kieruje się ulicami Kościuszki i Zwierzyniecką – Lajkonik odwiedza tam sklepy, uderza przechodniów buławą i zbiera haracz. Na skrzyżowaniu przy filharmonii wykonywany jest przez Lajkonika taniec z chorągwią. Pochód zmierza ulicami Franciszkańską i Grodzą w kierunku Rynku Głównego, gdzie na scenie przy Wieży Ratuszowej Lajkonik z prezydentem miasta wznosi toast za pomyślność krakowian. Na koniec Lajkonik wykonuje taniec zwany urbem salutare – pokłon miastu.
W 2014 roku tradycja pochodu Lajkonika, zwanego Konikiem zwierzynieckim, została wpisana na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego stworzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jest ona podstawą, by ta krakowska tradycji mogła być umieszczona na liście światowej UNESCO, na której znajdują się zwyczaje, tradycje i obrzędy z całego świata. Ważną cechą dziedzictwa niematerialnego jest pokoleniowy przekaz i stałe jego odtwarzanie. Tradycyjny pochód Lajkonika, który odbywa się co roku w Krakowie w oktawę Bożego Ciała, został uznany za niematerialne dziedzictwo Polski jako jedno z pierwszych pięciu zjawisk kulturowych.
Legenda głosi, że podczas trwającej procesji Bożego Ciała na przedmieściach średniowiecznego Krakowa doszło do najazdu Tatarów. Atak hordy odparli włóczkowie – krakowscy flisacy zamieszkujący podkrakowską wieś Zwierzyniec. Po zwycięskiej potyczce przywódca włóczków przywdział strój chana i ruszył na zdobycznym koniu w kierunku miasta. Za nim podążali włóczkowie przebrani za Tatarów. Wszyscy razem, głosząc nowinę o zwycięstwie, weszli w triumfalnym pochodzie na Rynek Główny, gdzie witał ich tłum krakowian.
Orszak Lajkonika zgodnie z tradycją tworzą włóczkowie, Tatarzy i kapela „Mlaskoty”. Stroje, które przywdziewają są stylizowanymi ubiorami dawnych wojowników tatarskich oraz ludu i mieszczaństwa krakowskiego. Podczas pochodu kapela przygrywa skoczne melodie krakowskie.
Już w połowie XIX wieku pochód Lajkonika był wydarzeniem powszechnie znanym i wpisanym w kalendarz dorocznych uroczystości miejskich. W okresie międzywojennym władze Krakowa wykorzystały postać Lajkonika do promocji miasta, został on wybrany jako symbol organizowanego od 1936 roku kilkudniowego święta zwanego Dniami Krakowa. Wizerunek Konika zwierzynieckiego stawał się coraz bardziej popularny – wykorzystywany był i jest w charakterze logotypu różnych firm, jego imieniem nazywa się pociągi, a podobizna umieszczana jest na obiciach siedzeń miejskiej komunikacji.

Wideo

Nagrania dźwiękowe

Aktualności

Sprawdź w tym tygodniu

  • Protestancki rok obrzędowy

    Święto Reformacji – jest jednym z najważniejszych świąt protestanckich. Zostało ustanowione na pamiątkę reformatorów, a zwłaszcza Marcina Lutra- pierwszego z nich. Przypada ono na 31 października, kiedy to w 1517 roku, Luter przybił 95 tez na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Datę tę uznaje się za początek protestantyzmu. Często

                                                    
  • Ormiańskokatolicki rok obrzędowy

    Aż do końca XVIII wieku Ormianie w Polsce posługiwali się własnym kalendarzem, początek ery ormiańskiej miał miejsce 11 lipca 552 roku, kiedy to synod Kościoła w Armenii ogłosił swoja niezależność.

    W niektórych krajach, w tym w Polsce, Ormianie pod wpływem tradycji zachodniej zaczęli świętować dzień Bożego Narodzenia 25 grudnia.

                                                    
  • Emaus

    Tradycyjny odpust, odbywający się w Poniedziałek Wielkanocny przy klasztorze Norbertanek na Zwierzyńcu, odprawiany przez arcybiskupa Krakowa. Wydarzeniu towarzyszą liczne kramy z zabawkami, słodyczami i pamiątkami. Szczególną popularnością cieszą się drewniane figurki Żydów i nawlekane na sznurek precelki.

    Pierwsza wzmianka o kr

                                                    
  • Prawosławny rok obrzędowy

    Rok liturgiczny w Cerkwi, tak jak w innych kościołach wschodnich, rozpoczyna się 1 września, 14 zgodnie z kalendarzem juliańskim, liczonym zgodnie z tradycją bizantyjską od stworzenia świata. Oprócz Wielkanocy i tzw. Dwunastu Świąt Głównych występuje w cerkiewnym roku liturgicznym cały szereg świąt pomniejszych lub obchodzonych jedynie

                                                    
  • Szawuot, Sukot, Simchat Tora

    Szawuot – Święto Tygodni, obchodzone jest pięćdziesiąt dni po Pesach, w miesiącu siwan (maj/czerwiec). Uroczystość upamiętnia otrzymanie Tory przez Mojżesza na górze Synaj. Podczas Szawuot w synagodze odczytuje się Dziesięć Przykazań oraz Księgę Rut. Tradycyjne posiłki świąteczne to dania mleczne: naleśniki, serniki, budynie. Domy i sy

                                                    
  • Pesach

    Pesach – przypada w miesiącu nisan (marzec/kwiecień), w diasporze trwa osiem dni i upamiętnia wyjście Izraelitów z niewoli egipskiej. Podczas całego święta Pesach spożywa się macę – przaśny chleb. W domu nie można mieć chamecu (zakwasu), a dzień przed rozpoczęciem uroczystości starannie przeszukuje się pomieszczenia i oczyszcza nawet z